Khi nào nông sản Việt không còn phụ thuộc thị trường Trung Quốc?

In
Chuyện không mới nhưng vẫn nóng hổi tính thời sự mà lãnh đạo VRG vừa chỉ đạo các đơn vị cần nghiêm túc thực hiện: mở rộng thị trường và tìm kiếm thêm khách hàng, tránh phụ thuộc thị trường Trung Quốc (TQ). Vấn đề này càng trở nên cấp thiết và đáng cảnh báo hơn khi mới đây, Bộ Công Thương cho biết từ đầu năm đến nay đã xảy ra nhiều vụ phá hợp đồng, ép giá hoặc chậm thanh toán, chiếm dụng vốn của đối tác nhập khẩu nông sản đến từ TQ, khiến các DN VN “méo mặt”.

Đối với mặt hàng cao su, nhiều năm qua TQ là thị trường nhập khẩu đến khoảng 70% lượng cao su XK của VN. Với riêng các DN trực thuộc VRG, tỉ lệ này chiếm khoảng 30%, trong đó tập trung chủ yếu vào các DN ở Tây Nguyên và miền Trung.
Sự phụ thuộc quá lớn vào thị trường TQ dẫn đến rủi ro thường trực. Chỉ cần phía TQ ngưng mua là ngay lập tức cao su VN rơi vào cảnh lao đao. Đơn cử như gần đây, lượng tiêu thụ mặt hàng cao su tại thị trường TQ đột ngột giảm mạnh khiến nhiều DN rơi vào thế bị động, giá XK bình quân giảm khoảng 30,5% so cùng kỳ năm trước. Ngoài nguyên nhân chung do giá cao su toàn cầu giảm, thì các chuyên gia cho rằng còn do phía TQ cố tình thắt chặt thị trường nhằm ép giá cao su giảm. Đây là thủ thuật không mới và đã được phía TQ nhiều lần thực hiện.
Lãnh đạo VRG đã nhiều lần lưu ý và chỉ đạo các công ty cao su ở Tây Nguyên và miền Trung đẩy mạnh tìm kiếm thị trường mới, khách hàng mới ngoài thị trường TQ. Phải hạn chế XK cao su qua thị trường TQ bằng đường tiểu ngạch nhằm giảm thiểu rủi ro mà phần thiệt luôn thuộc về các DN VN.
Tại cuộc họp hội đồng giá mới đây, lãnh đạo VRG thêm một lần nữa lưu ý về điều này. Theo đó, các công ty ở Tây Nguyên và miền Trung nhanh chóng đa dạng hóa thị trường và khách hàng, tăng cường tiêu thụ bằng các hợp đồng dài hạn với tỉ lệ tối thiểu bằng 40% sản lượng của công ty, trong đó 60% phải XK.
Về phía cơ quan quản lý Nhà nước, ông Nguyễn Thành Biên - Thứ trưởng Bộ Công Thương, cho biết hiện Bộ đang phối hợp cùng Bộ NN & PTNT lập đề án “Đẩy mạnh XK hàng nông sản sang thị trường TQ”. Mục tiêu là gắn kết hộ sản xuất với thương lái, nhà môi giới, DN XK biên mậu với nhau. Hoạt động thu mua nông sản giữa hai bên phải thực hiện việc bao tiêu và hợp đồng, nhằm tránh rủi ro và đảm bảo đầu ra cho nông dân. Đề án cũng hỗ trợ thương lái và DN trong nước giảm xuất hàng thô, tăng cường xuất hàng nông sản đã qua chế biến nhằm tăng giá trị. Để đảm bảo tính ổn định, lâu dài, đề án cũng hướng tới hỗ trợ các DN xây dựng và phát triển các điểm bán buôn, bán lẻ hàng hóa VN, tham gia hệ thống phân phối tại 2 tỉnh Quảng Tây và Vân Nam của TQ.
Rõ ràng, việc đa dạng hóa thị trường và khách hàng, giảm dần phụ thuộc thị trường TQ, là vấn đề sống còn, vừa cấp thiết vừa lâu dài của các DN nông sản VN nói chung và DN ngành cao su nói riêng.
Phú Vinh
Nguồn "Tạp chí Cao su Việt Nam"